Pekes en Ertjes

Morgenavond ga ik naar een debat over de toekomst van de journalistiek. Het tweede op evenveel weken en ik heb begrepen dat er deze week ook nog een in Brussel plaatsvindt. Tijdens het BJIT debat gaf Computable een presentatie over de hervorming van hun redactie. De kern: waar vroeger de print redactie schreef voor online is dat nu omgekeerd. De redactie is gericht op online publiceren aangevuld met een uitgebreid panel van experts. Het was sprong in het duister maar wel een die voorlopig goed uitpakte.

De reacties van de Belgische deelnemers aan het debat na de presentatie waren niet hoopgevend. De Belgen zijn conservatief en blijven maar in cirkels ronddwalen. Dat was een grote teleurstelling. Ik hoop dat er morgenavond ook eens iemand uit België aan het woord komt die creatief durft nadenken over die toekomst. Het is gemakkelijk om met zijn allen te klagen over de consument en het internet. Alleen verdwijnen die problemen daar niet mee. Er is creativiteit en moed voor nodig, en dat zal altijd radicaal zijn. Dingen die bekend zijn in vraag durven stellen. Het is namelijk niet omdat iets bestaat dat het ook goed is. Het huidige mediamodel is daar een perfect voorbeeld van.

Dingen in vraag stellen is iets wat je eerder bij partijen zoals Woestijnvis verwacht. Maar helaas, vandaag hoor ik over een artikel in De Morgen waarin staat dat Woestijnvis zal proberen om de filmpjes van Kabouter Wesley offline te halen. Woestijnvis wil de filmpjes in Nederland verkopen en dat kan niet als ze al online staan. Dat Nederland überhaupt gek is op de Kabouter door die Youtube filmpjes wordt gemakkelijkheidshalve even vergeten.

Mijn verwachtingen voor het debat morgenavond zijn intussen naar beneden bijgesteld want het belooft niet veel goeds als een ideeënfabriek als Woestijnvis ook al in een digitale kramp schiet.

Ik heb even de online profielen van de deelnemers bekeken en -op Indymedia na-  kan je ze niet echt actief noemen. Terwijl, je van deelnemers aan zo’n debat toch zou mogen verwachten dat ze gaan experimenteren? Ik verwacht geen heil van instituten zoals de VRT. Op redactieniveau zullen daar wel mensen zitten die het licht gezien hebben maar achter de hippe branding schuilt een administratie die alles tegenhoudt.

Gelukkig is er De Werktitel : een journalistiek experiment dat na twee maanden per dag ongeveer 1000 unieke bezoekers over de vloer krijgt. Hoofdredacteur Georges Timmerman:

“We publiceren aan een tempo van gemiddeld een artikel per werkdag, dat maakt ongeveer 25 artikels per maand. We publiceren uitsluitend nieuwe, originele en exclusieve verhalen. Die aanpak heeft ondertussen al ettelijke primeurs opgeleverd, waarvan er een aantal werden overgenomen door de reguliere media (al dan niet keurig met bronvermelding). Eén van onze artikels werd integraal overgenomen door een Duitse krant.”

Volgens Timmerman zijn alle mogelijke thema’s en genres zijn in principe mogelijk (nieuws, interviews, politiek, buitenland, cultuur, analyse en opinie, reportages, satire). De enige criteria die tellen zijn kwaliteit, originaliteit en maatschappelijke relevantie. Met een combinatie van onderzoeksjournalistiek, mediakritiek en eigen nieuwsgaring hoopt De Werktitel het verschil kunnen maken met de klassieke media.
Voorlopig is het maar een experiment en werkt de ploeg van De Werktitel aan wat een professionele internetkrant kan worden. “Een vingeroefening, een soort nulnummer, een wissel op de toekomst en een staalkaart van wat een professionele internetkrant zou kunnen worden” zoals Georges Timmerman het omschrijft.

Een ander interessant voorbeeld is <H>ART, een tijdschrift voor hedendaagse kunst, als antwoord op de verschraling van de cultuurberichtgeving in de gevestigde media. In januari begint <H>ART aan zijn vierde jaargang.

Beide uitgaven trekken voluit de kaart van kwaliteitsvolle journalistiek/content want er is geen plaats voor gemakkelijke journalistiek/content in de toekomst. Een consument is niet bereid om te betalen voor iets wat een journalist op internet heeft gevonden. Het overnemen van nieuws (niet alleen online maar ook in print bijvoorbeeld) heeft geen enkele meerwaarde meer. Voor RSS feeds heb ik mijn eigen reader, zonder advertenties. 
Ik zal tweeten vanuit de zaal, benieuwd of het allemaal kommer en kwel zal zijn.

Ik las het verslag van Luc Van Braekel over een debat avond bij een denktank. In plaats van zijn verslag inhoudelijk even te volgen dacht ik:”Dat is toch typisch alleen een denktank zou op het idee komen om zijn gasten voor een boekenrek laten plaatsnemen om met elkaar in discussie te gaan. Alsof de wijsheid die van zo een gigantische rij boeken afstraalt op de debaters.” Voor alle duidelijkheid alle respect voor het verslag want ik heb het wel degelijk ook even inhoudelijk gelezen. Ik betrapte me alleen op bovenstaande bedenking, en ik ben beginnen graven naar de oorzaak.

Toen ik veertien jaar was plofte ik op woensdagnamiddag in de zetel met een exemplaar van Knack. Ik ga niet zeggen dat ik elk artikel las, maar wel de politiek en het harde nieuws. Op zondag was het dan de Zevende Dag en dan gokte ik wat er zou worden overgenomen door het journaal. Enfin ik was wel een politiek / nieuws beestje. Ik begreep natuurlijk niet alles van de ingewikkelde dossiers, maar het politieke spel dat boeide me wel. Waarom verklaart die partij dit op dat moment. En waarom reageert een andere daar zo op. Van die dingen dus.
Op mijn veertiende begreep ik die grote en ingewikkelde problemen natuurlijk niet allemaal. Maar nu dat het geen probleem meer is merk ik bij mezelf dat ik daar nog steeds een beetje van weg blijf. De reden ligt volgens mij bij mijn prof filosofie. Dat was niet alleen een gigantische eikel, maar hij gaf ons ook een overzicht van de wijsbegeerte. Zijn lessen hadden altijd dezelfde opbouw: hij legde een theorie uit, liet blijken dat er echt geen speld tussen te krijgen valt. Om dan de volgende les een andere filosoof aan ons voor te stellen die ging zeggen waarom die vorige ongelijk had en hij de enige echte waarheid vertelde. Zo herhaalde zich dat een aantal keer. Ik wil maar zeggen de relativiteit van die grote denkers werd me al snel duidelijk.
Het is gewoon té gemakkelijk om achteraf gelijk te halen. Daarom vind ik het ook leuk om gewoon dwarsligger te zijn. Ook al ben ik het eens met iemand, gewoon even een andere mening verkondigen om wille van de andere mening. Niet meer niet minder. Of het nu op café op een bierviltje gebeurt, op internet op een forum of voor een rij boeken in een denktank. In essentie zijn ze hetzelfde voor mij, de ene begint luider te roepen de ander schrijft een boek. Maar vroeg of laat moeten ze allebei hun mening gaan nuanceren, of zelfs helemaal herzien. Gewoon omdat de wereld ook niet stilstaat en ook constant veranderd. De Grote Oplossingen moeten, dus vroeg of laat ook mee veranderen. Waarschijnlijk ben ik gewoon een broekschijter op dat vlak. Weinig constructief en zelfs een beetje intelectueel laf, ik ben me er dus volledig van bewust.

Niettegenstaande dat: … een debat houden voor een boekenrek: dat is toch echt doorzichtig he. (Zelfs voor een denktank)