Pekes en Ertjes

Ik vind geschiedenis wel tof maar dat is ook alleen maar gekomen toen ik al wat ouder werd en data uit het hoofd leren bijkomstig werd. Verbanden leggen en evoluties zien dat vond ik plezant. Tijdens mijn eerste Barcamp presentatie heb ik daar iets mee proberen doen en het was een leuke oefening.
Er zijn nog wel meer boeiende dingen in de (kunst)geschiedenis. Deze week ontdekte ik bijvoorbeeld de eerste proeven met bewegende kleurenbeelden door Kodak. Die beelden dateren uit 1922: het Interbellum, de Gay Twenties,… fantastisch

Een kleine week geleden dan op The Big Picture een verzameling beelden van Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii (1863-1944) die 100 jaar geleden het rijk van Tsaar Nicholas II in beeld bracht. Voor alle duidelijkheid dat was rond 1910: de Eerste Wereldoorlog was zelfs nog niet begonnen…
Toch maakte hij met een ingenieus systeem van kleurenfilters fantastische kleurenbeelden van het toenmalige Rusland.

beeld Wikipedia

De geschiedenis is helemaal niet zwart-wit!

De jongste weken zag ik her en der uitnodigingen voor debatten over de toekomst van journalistiek en media. Ik had het plan om al mijn gedachten hierover eens in een presentatie te gooien maar ik wilde het geheel voldoende tijd geven om te rijpen. Na lang wikken en wegen maar ook een paar prikkelende gesprekken zowel online als ofline kwam ik langzaam tot iets wat welomlijnd was:

Kunstgeschiedenis

De hele insteek is dat de uitdaging voor ‘traditionele’ media niet zo nieuw is. De schilderkunst beleefde net zo’n existentiële crisis, bij de uitvinding van de fotografie. Tot die tijd was een schilderij of een tekening de enige manier om de werkelijkheid te reproduceren, een monopolie dat eeuwen duurde.
Een afbeelding van een slagveld was misschien gruwelijk maar het was geen natuurgetrouwe weergave van hoe het er op een slagveld echt aan toeging bijvoorbeeld.

De fotografie bracht een echte schokgolf teweeg: plots konden mensen de gezwollen lijken na de slag van Gettysburg zien liggen. Hoe ze er écht bijlagen. Met een donkere vlek op broek in een plas donker bloed. Wij worden al van kleins af murw geslagen met allerlei beelden, maar voor de mensen toen moet het een absolute schok geweest zijn. Niet in het minst ook voor de schilders. Plots werden ze geconfronteerd met een medium dat de dingen toonde zoals ze waren. Wat was nog de meerwaarde van de ambachtelijke schilder?

Die meerwaarde lag in elk geval niet in het louter kopiëren of weergeven van de werkelijkheid. Enkelen onder hen slaagden erin om die knop om te draaien en probeerden emoties in hun werk te leggen: impressies van het moment. Het Impressionisme was geboren. Een ongelooflijke omslag in mindset die de weg opende voor de actuele kunst zoals die vandaag bestaat. Ik hoef ook niet te vertellen dat de schilderkunst allerminst verdwenen is sinds de uitvinding van de fotografie.

Businessmodel

Vandaag merken traditionele uitgevers plots dat mensen niet meer bereid zijn om te betalen voor “hard” nieuws. Een logische evolutie want door internet en sociale netwerken komt het nieuws even snel bij de mensen als op een redactie. Live reporting of Breaking news kan het nooit halen van real-time tweets, ze zijn bij voorbaat al achterhaald.

Of die informatie dan gedrukt is op papier, op een website staat, in een mobile app zit of op een tablet te lezen staat, doet er niet toe. Na de uitvinding van de fotografie maakte het voor schilders ook niet uit of ze nu op papier of op doek schilderden. Het ging over wàt ze op dat doek zouden zetten. De info bood geen meerwaarde.

Media zullen moeten inzetten op hun mensen en know-how. Ik wil expertise en analyse. Ik wil bij de hand genomen worden doorheen de massale hoeveelheid informatie. Persoonlijk en op mij gericht. Media moeten daarom nog meer investeren in hun mensen, maar journalsten moeten ook meer buitenkomen en niet wachten tot de info tot bij hen komt aanwaaien.

Tenzij je ermee aan de slag gaat natuurlijk en er een meerwaarde aan kan geven. Door alles in een groter geheel te plaatsen bijvoorbeeld. Het komt er eigenlijk gewoon op neer dat je content aanbiedt die het waard is om voor te betalen. Uitgevers moeten meer denken in termen van BTW in plaats van abonnementen. Heel eenvoudig eigenlijk, en tegelijk ook weer niet.

Positief

Omdat het zo moeilijk is ben ik echter positief ingesteld. Er liggen volgens mij namelijk kansen voor kwaliteitsjournalistiek. Journalistiek die de tijd neemt om dingen uit te pluizen in plaats van de achterhaalde waan van het moment.

Ben benieuwd naar jullie ideeën.

Ik heb het niet echt bewust meegemaakt, de val van de Berlijnse muur. Ik was met andere dingen bezig. Voetballen of kampen bouwen of zoiets.
Gelukkig hebben we internet en de fotografie, zodat we kunnen genieten van de website en het archief van Magnum.

Check het archief voor meer voorbeelden, enjoy!

Voila het zit erop. De jury is langsgeweest de werken zijn van de muur gehaald.Ik kreeg een jaar de tijd om eraan te schaven en bij te sturen. Niet alles wat op tafel kwam, was om over naar huis te schrijven maar het proces er naartoe was wel belangrijk. Locaties zoeken, proberen, wikken en wegen. Opnieuw beginnen. ’s Nachts eens terug gaan en nog een keer proberen. Beoordelen en dan beelden opnieuw maken. Tot het helemaal goed zit. Of tenminste dat hoop je dan maar. Want dan begin je terug opnieuw.

Het was redelijk intensief dankzij dat andere projectje dat er nog naast liep. Maar ik kan wel achter het resultaat staan. Het is een goede aanvulling op wat ik gedurende 4 jaar daarvoor allemaal deed. Het volgt goed de evolutie die ik heb gemaakt, volgens mij.

Daarnaast had ik nog een kleine video-installatie gemaakt. De bedoeling was om een soort contact sheet  van internetportretten te maken. Een vervolg op onderstaand beeld zeg maar.

Ik heb daarop een webpagina gemaakt met allemaal youtube video’s die automatisch beginnen spelen en in loop staan. Er ontstaat een vreemd soort chaos wanneer al die mensen door elkaar beginnen te spreken en je allemaal aankijken. De computer kan wellicht niet alle video’s gelijk laden maar in de constante stroom van geroezemoes stoort het niet. Je kan toch niet achterhalen welke stemmen bij welke gezichten horen. (je kan de pagina hier bekijken maar ze vergt redelijk veel van je computer)

Ik heb er veel plezier aan beleefd. Maar het was net lang genoeg. De ritten Mechelen- Brasschaat elke zaterdag zijn er nu even teveel aan. Geen fotografie meer voor mij volgend jaar. Ik was van plan om iets te gaan doen met koken maar ook daar ga ik even voor passen. Pas op het komt er wel nog van, het was te leuk om eens met iets anders bezig te zijn dan ‘het werk’. Even geest verruimen, en op een andere manier leren denken, ik kan het alleen maar aanbevelen.

Toen ik mijn eerste statief kocht in de mediamarkt zei de verkoper “Ja, en het weegt niet veel dus je kan het overal mee naar toe nemen.”

Eerst en vooral: een statief overal mee naar toenemen is gewoon onhandig op zich. Het zit gewoon in de weg. Ten tweede, als je er een meeneemt dan kan je beter een zwaarder hebben zodat je zeker bent dat het ook echt stil staat, en niet bibbert als er bijvoorbeeld een auto voorbijrijdt.

Vrees niet meer! Hier de goedkope oplossing:

In het tweede jaar kreeg ik de opdracht om naaktportretten te maken op de academie. Een opdracht als zovele in het begin: ik haatte ze. Ik dacht meteen:”Wat moet ik daar nu in hemelsnaam van gaan maken?”
Zoals met al die opdrachten heb ik er weken mee liggen wroeten want het moest een studioportret zijn. Meestal laat ik de wereld gewoon op mij afkomen . Die is zo verrassend en gek genoeg dat ik wel ergens zal uitkomen. Maar in een studio is dat anders, je moet zelf je beeld laag voor laag opbouwen.

Ik wilde absoluut niet iemand laten neerliggen, strijklichtje erop zetten en de plooien van het lichaam ‘kunstig’ in beeld brengen. Ik zocht naar iets anders, maar ik vond het niet direct. Totdat Bert me op een gegeven moment het werk toonde van een zekere Edward Weston.

Dat was een eye-opener. Onderstaand beeld kan als naaktfoto wel tellen denk ik.

Iedereen die het beeld (the pepper) ziet, legt onmiddellijk dezelfde associatie en dat maakt het enorm sterk. Ik ben tenslotte naar een groentewinkel gereden en heb me enkele zaterdagen opgesloten in een studio waar ik begon te experimenteren.

Het uiteindelijke resultaat ga ik bewaren voor een andere keer. Maar als je met al dat eten bezig bent, dan is er nog een naam die steeds opduikt Tony Le Duc. Hij wordt omschreven als de meest eigenzinnige culinaire fotograaf in Vlaanderen en heeft reeds meer dan dertig kookboeken geïllustreerd. In zijn beginperiode fotografeerde Tony bijvoorbeeld ingrediënten op beton, hout en papierstructuren. Later ontwikkelde hij de ‘zweeftechniek’ waarbij hij etenswaren in het ijle liet zweven door gebruik te maken van drie plexiniveaus. Sinds 2004 is Le Duc uitgever van culinaire boekprojecten. Misshcien heb je van zijn recentste project de bookazines al iets opgevangen.

In elk geval hebben de sympathieke mensen van KitchenAid samen met hem een boek gemaakt ter gelegenheid van de 90e verjaardag van de bekende Artisan keukenrobot. Ik had er al iets over opgevangen, en Dieter was zo vriendelijk de persinfo al even door te sturen. Je krijgt het boek gratis bij de aankoop van een artisan keukenmixer. Zo heb je én een stuk geschiedenis in huis én een uniek kookboek voorzien van ongetwijfeld onwaarchijnlijk knappe beelden.

‘

90 jaar KitchenAid® - Het Kookboek’, 248 p., fotografie Tony Le Duc, uitgegeven bij Minestrone Culinaire Uitgeverij

by Night. Gaat de goede kant op. Eindelijk.

Ik heb het beeld van Diane Arbus hier al eens getoond. De jongen die een granaat in zijn handen heeft en een nogal vreemde trek op zijn gezicht heeft. Het beeld past helemaal in het complete oeuvre van Diane Arbus waar ze freaks en verschoppelingen portretteert.

Genadeloos met een flits die de vette huidplooien nog eens extra in de vers zet. Het wordt helemaal interessant wanneer je de contactvellen van Arbus er even bijneemt. Het jongetje waarvan je zou denken dat hij wat ‘issues’ heeft, blijkt gewoon een normaal kereltje. Alleen trok hij gedurende 1/60 van een seconde een raar gezicht. En net dat beeld kiest Arbus uit.

Afgelopen weekend moest ik mijn werk voorleggen aan de ‘jury’ (twee leraars) om te kijken hoever ik nu sta met mijn eindwerk. Als ik een reeks probeer te maken is dat altijd een enorm gewroet voor mij. Denken, proberen, verderwerken op wat interessant lijkt, ontdekken dat de ingeslagen weg toch nog niet de juiste was en opnieuw beginnen. Ik heb twee contactvellen gemaakt die volgens mij tonen waar ik mee bezig ben. Het is work in progress, en lang niet alle beelden zullen in de uiteindelijke reeks meegenomen worden. Welke beelden werken samen aan de muur? Welke combinatie vertelt een verhaal?

Voor mij was het duidelijk dat inkomhallen in appartementsgebouwen fotografisch interessante plaatsen zijn. Mensen doen hun best om met - soms plastieken- bloemen een gezelligheid te creeëren. Bezoekers en bewoners uitnodigend welkom heten. Ik trok op zaterdagmiddag naar Antwerpen Luchtbal. Beelden CRW 95 tot CRW 99 zijn het resultaat daarvan (hier de contacts). Het licht was nogal hard, maar de locatie leek me alleszins veelbelovend.

Ik wilde veel meer tonen van de gebruikte planten bijvoorbeeld en ben op een avond nog eens teruggegaan. Het eerste en laatste beeld op de contactsheet 1 zijn daar voorbeelden van.

De andere beelden op deze sheet zijn de inkomhallen zelf. Door het venster van de toegangsdeur gefotografeerd voor de opmerkzame kijker. Het werd langzaam licht dus die zullen wel opnieuw gemaakt moeten worden om de buitenlucht ook consistent te maken. Het was de eerste keer in deze reeks dat ik dacht, ok, ‘Im on to something”. Feedback die ik kreeg was:”misschien nog teveel, zoek de tien verschillen?”. Ik was er dus nog niet helemaal.

Ik had beelden nodig die de neutraliteit en het formalisme van Luchtbal breken. Antwerpen Zuid, Strombeek-Bever zullen wat meer menselijkheid erin moeten brengen. Dat was zaterdag. Ik heb nog twee appartementsblokken gevonden waar ik in het donker nog naartoe wil. Misschien dat die nog een interessante combinatie vormen met Luchtbal. Anders zullen die kleine decorstukken evenwicht moeten brengen in de reeks. Planten op bamboestokken, sneeuwmannen in bloempotten, foeilelijke marmer, teveel spiegels,… noem maar op.

Afwachten wat er overblijft en wat zal afvallen.

Morgen is het Next08, en ik ga eventjes langslopen. Ik hoop een beetje dat er wat te fotograferen valt. Die gamers,… daar moet toch iets mee te doen zijn? Ik vertrek niet echt met een plan van dit of dat wil ik fotograferen. Vorig jaar ben ik zo naar Gamepower Expo gegaan. Maar dat leverde eigenlijk niet echt veel beelden op.

De miserie is eigenlijk dat een foto soms meestal minder dan een 1/60 seconde nodig heeft om te ontstaan. That’s it! Soms val je gewoon op een beeld, dat dan om onverklaarbare reden werkt. Meestal is het echter fotograferen, verwerken, beoordelen, een richting kiezen, opnieuw beginnen enz. Gelukkig is het ook wel plezant natuurlijk. Misschien was het op Gamepower Expo allemaal een beetje te vrijblijvend, en moet ik mezelf toch maar een opdracht geven.
Misschien is een woord al voldoende, om uit te vertrekken. Het hoeft ook niet direct iets te maken te hebben met gamen of zo, eigenlijk liefst niet. Bijvoorbeeld: mandarijn, dogtown,… Soms werken spreekwoorden ook wel. Of een titel van een krantenartikel. ‘Ik heb het land in waanzin zien wegglijden’ bijvoorbeeld. Dat zijn kapstokken van waaruit ik kan vertrekken. Ik loop dan ter plaatse rond en houd dat in mijn achterhoofd terwijl ik rondkijk om beelden te maken.  Het werkt bijlange niet altijd hoor. Het lijkt een beetje op het redactie concept van de academie. Een keer was ik daar een beetje tevreden over een reeks die ik had gemaakt. Opdracht : ‘Onder de brug’.

Tijd om knopen door te hakken! Wie zin heeft kan meedoen. De opdracht: “Next08 archeology” Daar moet je het mee doen. Dat is de titel die boven de beelden moet komen. Hopelijk zet het u (en mij) op een spoor dat ergens toe leidt… Have fun!

Bert heeft een nieuwe blog terwijl hij in Zuid-Afrika zit. Een vervolg op wat hij in China bij de Olympische Spelen heeft gedaan onder de noemer ‘Simple Present’. Hij zit met een abces en mag geen wijn drinken. Rampen meneer, het zijn regelrechte rampen.

Tijdens de lessen fotografie, probeerde Bert wel een beetje bij te brengen maar hij bleef dikwijls ook op de vlakte. Waarschijnlijk omdat hij gewoon niet te volgen is maar ook wel omdat nu eenmaal zijn manier van lesgeven is. Kijk maar waar je uitkomt en probeer jezelf te blijven.

Sinds begin dit jaar heeft hij de kans gekregen om op een academische manier meer met fotografie en zijn eigen werk wezig te zijn. Geen academie meer helaas, maar het lijkt erop dat Bert nu meer tijd neemt om even te bloggen over zijn werk. En dat is dan weer een leuke meevaller:

Lees even mee:

- Vorm inhoud is, en omgekeerd dat inhoud altijd een vorm heeft

- Een vies woord vind ik het, ‘formalist’. Het klinkt als een te nauwe blik die louter esthetisch kijkt

- Oprecht op je bek gaan is zoveel mooier. Ook dat is vorm en techniek. De techniek van het op je bek gaan.

- In de bibliotheek van het Antwerpse fotomuseum is ‘muren‘ zelfs een zoekterm om bij mij terecht te komen

- Vandaag maakte ik me de bedenking dat ik alleen de ‘achtergrond’ fotografeer.

Buitengewoon boeiend om mee te lezen. Buitengewoon leuk ook om te volgen welk gewroet er voor het werk vooraf gaat, zelfs bij leraars. Hopelijk komt er na Kaapstad een vervolg in België!

En ik ga het eens proberen: muren intypen in het Fotomuseum en kijken of ik dan bij hem uitkom. Muren. Wie kent de zoekwoorden om bij zijn naam uit te komen in een bib. Over wie vind je trouwens info in een bib. Allee muren…