Pekes en Ertjes

Morgenavond ga ik naar een debat over de toekomst van de journalistiek. Het tweede op evenveel weken en ik heb begrepen dat er deze week ook nog een in Brussel plaatsvindt. Tijdens het BJIT debat gaf Computable een presentatie over de hervorming van hun redactie. De kern: waar vroeger de print redactie schreef voor online is dat nu omgekeerd. De redactie is gericht op online publiceren aangevuld met een uitgebreid panel van experts. Het was sprong in het duister maar wel een die voorlopig goed uitpakte.

De reacties van de Belgische deelnemers aan het debat na de presentatie waren niet hoopgevend. De Belgen zijn conservatief en blijven maar in cirkels ronddwalen. Dat was een grote teleurstelling. Ik hoop dat er morgenavond ook eens iemand uit België aan het woord komt die creatief durft nadenken over die toekomst. Het is gemakkelijk om met zijn allen te klagen over de consument en het internet. Alleen verdwijnen die problemen daar niet mee. Er is creativiteit en moed voor nodig, en dat zal altijd radicaal zijn. Dingen die bekend zijn in vraag durven stellen. Het is namelijk niet omdat iets bestaat dat het ook goed is. Het huidige mediamodel is daar een perfect voorbeeld van.

Dingen in vraag stellen is iets wat je eerder bij partijen zoals Woestijnvis verwacht. Maar helaas, vandaag hoor ik over een artikel in De Morgen waarin staat dat Woestijnvis zal proberen om de filmpjes van Kabouter Wesley offline te halen. Woestijnvis wil de filmpjes in Nederland verkopen en dat kan niet als ze al online staan. Dat Nederland überhaupt gek is op de Kabouter door die Youtube filmpjes wordt gemakkelijkheidshalve even vergeten.

Mijn verwachtingen voor het debat morgenavond zijn intussen naar beneden bijgesteld want het belooft niet veel goeds als een ideeënfabriek als Woestijnvis ook al in een digitale kramp schiet.

Ik heb even de online profielen van de deelnemers bekeken en -op Indymedia na-  kan je ze niet echt actief noemen. Terwijl, je van deelnemers aan zo’n debat toch zou mogen verwachten dat ze gaan experimenteren? Ik verwacht geen heil van instituten zoals de VRT. Op redactieniveau zullen daar wel mensen zitten die het licht gezien hebben maar achter de hippe branding schuilt een administratie die alles tegenhoudt.

Gelukkig is er De Werktitel : een journalistiek experiment dat na twee maanden per dag ongeveer 1000 unieke bezoekers over de vloer krijgt. Hoofdredacteur Georges Timmerman:

“We publiceren aan een tempo van gemiddeld een artikel per werkdag, dat maakt ongeveer 25 artikels per maand. We publiceren uitsluitend nieuwe, originele en exclusieve verhalen. Die aanpak heeft ondertussen al ettelijke primeurs opgeleverd, waarvan er een aantal werden overgenomen door de reguliere media (al dan niet keurig met bronvermelding). Eén van onze artikels werd integraal overgenomen door een Duitse krant.”

Volgens Timmerman zijn alle mogelijke thema’s en genres zijn in principe mogelijk (nieuws, interviews, politiek, buitenland, cultuur, analyse en opinie, reportages, satire). De enige criteria die tellen zijn kwaliteit, originaliteit en maatschappelijke relevantie. Met een combinatie van onderzoeksjournalistiek, mediakritiek en eigen nieuwsgaring hoopt De Werktitel het verschil kunnen maken met de klassieke media.
Voorlopig is het maar een experiment en werkt de ploeg van De Werktitel aan wat een professionele internetkrant kan worden. “Een vingeroefening, een soort nulnummer, een wissel op de toekomst en een staalkaart van wat een professionele internetkrant zou kunnen worden” zoals Georges Timmerman het omschrijft.

Een ander interessant voorbeeld is <H>ART, een tijdschrift voor hedendaagse kunst, als antwoord op de verschraling van de cultuurberichtgeving in de gevestigde media. In januari begint <H>ART aan zijn vierde jaargang.

Beide uitgaven trekken voluit de kaart van kwaliteitsvolle journalistiek/content want er is geen plaats voor gemakkelijke journalistiek/content in de toekomst. Een consument is niet bereid om te betalen voor iets wat een journalist op internet heeft gevonden. Het overnemen van nieuws (niet alleen online maar ook in print bijvoorbeeld) heeft geen enkele meerwaarde meer. Voor RSS feeds heb ik mijn eigen reader, zonder advertenties. 
Ik zal tweeten vanuit de zaal, benieuwd of het allemaal kommer en kwel zal zijn.

Vandaag ronden we bij LVT een leuk project af. We stellen: www.prsource.be voor. In het kort is het een tool die journalisten en bronnen via Twitter gemakkelijker met elkaar in contact wil brengen. Iedereen die denkt dat hij een mogelijke bron kan zijn voor journalisten kan het account volgen. PR consultants, communicatieverantwoordelijken, NGO’s of zelfs politici.

Wanneer een journalist informatie of verhalen zoekt over een bepaald onderwerp stuur hij een bericht aan @prsource die het vervolgens aan al de volgers van het account laat weten.

Aan dit project ging een redelijk lang traject vooraf van brainstormen, uitwerken, herbeginnen, enz. Er is al veel geschreven over PR2.0, nieuwe PR of hoe je het beestje ook wil noemen. Wat is de positie van PR agentschappen, dat is eigenlijk de vraag die gesteld moet worden. PR consultants moeten Conversation Enablers worden en dat proberen we hiermee te doen.

Goedele had enkele bedenkingen op twitter waar ik hier even dieper op in wil gaan. We gaan zelf niet op zoek naar bronnen. Wie denkt journalisten te kunnen helpen kan het account zelf volgen. Dat zullen wellicht vooral professionals zijn die er beroepsmatig iets aan hebben. Die bronnen zullen uiteindelijk wel komen denk ik.

De uitdaging voor PRsource is om duidelijk te maken waarom Twitter zo’n handige tool is. Laat ons eerlijk zijn, in België is Twitter vooral een zaak van IT en technologie journalisten. Misschien kan het initiatief hen over de streep trekken en ook aanzetten om gewoon te twitteren. In Nederland is de situatie heel anders…

Wanneer communicatie met journalisten beter wordt, dan zullen we daar zelf ook wel de voordelen van plukken. We zijn in elk geval benieuwd naar jullie feedback!

Bram Souffreau heeft een interessant antwoord gegeven op een blogpost van Luc Van Braekel.
Ik kan me in de meeste zaken wel vinden. Andere zijn dan weer een beetje kort door de bocht volgens mij, bijvoorbeeld het stukje over de commerciële spirit op redacties. Journalisten moeten geen ondernemers zijn. Zoals ik op Public Related al schreef denk ik niet dat het een goed idee is om die muur tussen de commerciële dienst en redactie neer te halen.

Tijdens een stage op een Wetstraat redactie voelde ik hoe ‘nieuws’ ontstond. De ene hand wast er de andere:”Ik geef jou wat, en jij geeft mij de front.” Dikke tegenvaller. Zoals Bram zegt er is geen tijd om uren tijd te steken in een verhaal dat misschien iets zou kunnen zijn. De krant voor de volgende dag moet vol en dat is wat telt. Kritisch zijn misschien nog minder.

Op de regio redactie was dit echter totaal niet het geval. Je moet buitenkomen. Mensen aanspreken in winkels en op straat. Je wagen eens aan de kant zetten en vragen waar ze mee bezig zijn. Regio correspondent zijn kwam het dichst in de buurt bij het idee van journalistiek dat ik bij aanvang van mijn studies had.

Na mijn studies ben ik een van die ‘gladde’ PR jongens geworden. En dat brengt mij bij het volgende punt: het is namelijk niet zo dat de macht van de PR machine bepaalt wat er in de krant verschijnt. Ik houd er niet van als de job die ik graag doe, op die manier wordt omschreven.

Ik zie mezelf meer iemand die kijkt wat beschikbaar is bij zijn klanten en hoe dat kan matchen met wat journalisten vragen. Met andere woorden een Provider of Content. Het lijkt soms ‘bon ton’ te zijn om alle persberichten en info af te branden, maar het is ook gewoon gemakkelijk. Dat al die verhalen (ik durf niet ‘nieuws’ schrijven) komen aanwaaien zonder enige moeite.

Verder heb ik ook enige ervaring met PR voor games en dvd’s. Met de hand op het hart. Ik heb liever dat iemand in een goed stuk eerlijk zijn mening geeft over een bepaalde titel dan de korte inhoud van de achterflap (die digitaal word doorgemaild) samen te herleiden tot drie zinnen.

Helaas gebeurt het ook dat sommigen ook gretig een bepaalde titel aanvragen om in de kast te zetten maar niet in de krant bijvoorbeeld. Dat vind ik dan weer onbegrijpelijk. Het is interessant genoeg om gratis te ontvangen, maar net niet leuk genoeg om te delen met mijn lezers? Kom op.

Gelukkig zijn er ook waartegen ik kon zeggen: “Luister, ik stuur je een exemplaar en bekijk het even. Als het waardeloos is, so be it maar ik denk dat je het goed zal vinden.” Het is een eerlijke en open manier van samenwerken, waarbij iedereen wint.

Om helemaal onpasselijk van te worden, zijn de publicaties waar alleen adverteerders welkom zijn. Het gebeurt.

Pas op het is ook niet eenvoudig, zonder een adverteerder is er geen medium. Zonder journalisten is er geen stuk voor het medium. En zonder persberichten zou het ook een pak moeilijker zijn om al die stukken te verzinnen. Het is dus nogal genuanceerd. Dat wilde ik even kwijt.

Vorige week heb ik op de LVT blog Public Related een stukje geschreven met als titel digging gold. Het heeft ongeveer een week in draft gestaan en is meermaals compleet over een andere boeg gegooid. De aanleiding bleef echter hetzelfde namelijk de uitspraak van Peter Vandermeersch dat de muur tussen de redactie en commerciële afdeling moet verdwijnen.

Ok het is een quote waar wellicht een hele redenering achter schuilgaat maar ik schrok er toch wel van. Plots zag ik bij Clo een presentatie over hoe media verschuiven naar social media en mijn post was klaar. Mediahuizen zoeken nog altijd naar een goed business model waar nieuwe media in passen.

Een weekje na die post heeft NRC zijn hele website overboord gegooid. En verschijnt in De Standaard een artikel: wederom over de toekomst van de journalistiek. Want er is iets vreemd aan de hand. Er is meer en meer belangstelling voor nieuws maar de uitgevers slagen er niet in om dit om te zetten in cash. Mediabedrijven verliezen inkomsten en besparen op personeel, maar toch blijken er steeds meer consumenten voor nieuwsberichten te zijn. Dat blijkt uit het zesde jaarlijks rapport State of the news media.

De directeur van PEJ is Tom Rosenstiel, een professor journalistiek die als politiek verslaggever en mediaspecialist heeft gewerkt voor de Los Angeles Times en Newsweek. Hij bevestigd wat ik op Public Related vertelde. ‘Kranten moeten een manier vinden om hun websites rendabel te maken’, zegt Rosenstiel. ‘Ze hebben nog niet door dat mensen niet voor berichten zullen betalen zoals ze tot nu toe voor een krant hebben betaald. Maar er zijn nog mogelijkheden die ze niet hebben verkend.’

Rosentiel zegt verder nog dat namen van sommige journalisten krijgen meer gewicht, los van de traditionele nieuwsgroepen ‘ Veel van die journalisten zijn actief in de nieuwe media en zijn gespecialiseerd in hun onderwerpen en in hun bereik. Zo brengt de succesvolle website MinnPost enkel cultuurnieuws uit de omgeving van Minneapolis. Er is een publiek voor nieuws, en het groeit nog steeds. Als de industrie geen manier vindt om dat rendabel te maken, zullen individuele journalisten of andere bedrijven het wel doen.’

Als het in de krant staat zal het wel kloppen zeker?

Onlangs zat ik met Pietel lekkere sushi te eten en vertelde ik over mijn frustratie over het Belgische medialandschap. In een Benelux kantoor valt het namelijk superhard op dat het Nederlandse medialandschap véél diverser en interessanter is. Natuulijk is België (Vlaanderen) een speciaal geval en heb je te maken met een markt die ongeveer de helft kleiner is. Maar toch, dat kan toch niet de enige reden zijn. En voor Blogs is dat net hetzelfde, kijk eens wat er allemaal beweegt in Nederland omtrent mobiele technologie of auto’s. Dat zie je hier gewoon niet.
Laatst hadden we het er thuis nog over. Ik vond het een schande dat een Nederlandse journalist ontdekt had dat Vlaamse ouders hun kind wilden verkopen via internet. Alle Vlaamse media hadden dat verhaal gewoon overgenomen. Hier en daar een gesprekje, maar niemand die met het verhaal aan de slag ging. Opwarmen van oude koffie, maar meer niet. Tijdje later, komt diezelfde journalist opnieuw met een soortgelijk verhaal. Terug in België! Dat is toch om door de grond te zakken…?
Ja dat dacht ik. Ik zie net op Fotoapparatuur een topic over journalistiek. Ik bezoek de site niet meer zo dikwijls maar ReinierV zal ik niet snel vergeten. Hij is een eeuwige twijfelaar over de aankoop van een fototoestel, meestal Leica. Hij kan ook echt serieus lang doorgaan op iets wat hem stoort. Groot was mijn verbazing dat hij zich ergerde aan de Nederlandse journalistiek.
Ik vind Panorama ook niet slecht maar die aangekochte reportages ben ik ook wel beu intussen. Nog eens over een oorlog. Nog eens over organenhandel. Interessant hoor, daar niet van. Maar het is gewoon zo cheap om te doen.
Gras is groener aan de overkant zeker…