Pekes en Ertjes

De jongste weken zag ik her en der uitnodigingen voor debatten over de toekomst van journalistiek en media. Ik had het plan om al mijn gedachten hierover eens in een presentatie te gooien maar ik wilde het geheel voldoende tijd geven om te rijpen. Na lang wikken en wegen maar ook een paar prikkelende gesprekken zowel online als ofline kwam ik langzaam tot iets wat welomlijnd was:

Kunstgeschiedenis

De hele insteek is dat de uitdaging voor ‘traditionele’ media niet zo nieuw is. De schilderkunst beleefde net zo’n existentiële crisis, bij de uitvinding van de fotografie. Tot die tijd was een schilderij of een tekening de enige manier om de werkelijkheid te reproduceren, een monopolie dat eeuwen duurde.
Een afbeelding van een slagveld was misschien gruwelijk maar het was geen natuurgetrouwe weergave van hoe het er op een slagveld echt aan toeging bijvoorbeeld.

De fotografie bracht een echte schokgolf teweeg: plots konden mensen de gezwollen lijken na de slag van Gettysburg zien liggen. Hoe ze er écht bijlagen. Met een donkere vlek op broek in een plas donker bloed. Wij worden al van kleins af murw geslagen met allerlei beelden, maar voor de mensen toen moet het een absolute schok geweest zijn. Niet in het minst ook voor de schilders. Plots werden ze geconfronteerd met een medium dat de dingen toonde zoals ze waren. Wat was nog de meerwaarde van de ambachtelijke schilder?

Die meerwaarde lag in elk geval niet in het louter kopiëren of weergeven van de werkelijkheid. Enkelen onder hen slaagden erin om die knop om te draaien en probeerden emoties in hun werk te leggen: impressies van het moment. Het Impressionisme was geboren. Een ongelooflijke omslag in mindset die de weg opende voor de actuele kunst zoals die vandaag bestaat. Ik hoef ook niet te vertellen dat de schilderkunst allerminst verdwenen is sinds de uitvinding van de fotografie.

Businessmodel

Vandaag merken traditionele uitgevers plots dat mensen niet meer bereid zijn om te betalen voor “hard” nieuws. Een logische evolutie want door internet en sociale netwerken komt het nieuws even snel bij de mensen als op een redactie. Live reporting of Breaking news kan het nooit halen van real-time tweets, ze zijn bij voorbaat al achterhaald.

Of die informatie dan gedrukt is op papier, op een website staat, in een mobile app zit of op een tablet te lezen staat, doet er niet toe. Na de uitvinding van de fotografie maakte het voor schilders ook niet uit of ze nu op papier of op doek schilderden. Het ging over wàt ze op dat doek zouden zetten. De info bood geen meerwaarde.

Media zullen moeten inzetten op hun mensen en know-how. Ik wil expertise en analyse. Ik wil bij de hand genomen worden doorheen de massale hoeveelheid informatie. Persoonlijk en op mij gericht. Media moeten daarom nog meer investeren in hun mensen, maar journalsten moeten ook meer buitenkomen en niet wachten tot de info tot bij hen komt aanwaaien.

Tenzij je ermee aan de slag gaat natuurlijk en er een meerwaarde aan kan geven. Door alles in een groter geheel te plaatsen bijvoorbeeld. Het komt er eigenlijk gewoon op neer dat je content aanbiedt die het waard is om voor te betalen. Uitgevers moeten meer denken in termen van BTW in plaats van abonnementen. Heel eenvoudig eigenlijk, en tegelijk ook weer niet.

Positief

Omdat het zo moeilijk is ben ik echter positief ingesteld. Er liggen volgens mij namelijk kansen voor kwaliteitsjournalistiek. Journalistiek die de tijd neemt om dingen uit te pluizen in plaats van de achterhaalde waan van het moment.

Ben benieuwd naar jullie ideeën.